شهرستان طارم یکی از شهرستانهای هفتگانه استان زنجان است که در شمال استان واقع شده و مرکز ان شهر آب بر می باشد. این شهرستان از شمال به استان گیلان از شرق به استان قزوین از جنوب به شهرستان ابهر و از غرب به شهرستان زنجان محدود می باشد. مساحت شهرستان طارم بالغ بر 2235 کیلومتر می باشد که ارتفاع شهر آب بر از دریا حدود 750 متر می باشد.

مرکز شهرستان طارم شهر آب بر

شهر آب بر به نوعی در مرکزیت شهرستان واقع شده و مرکز شهرستان می باشد و محل استقرار ادارات شهرستان بوده و یکی از شهر های مهاجر پذیر با قابلیت فراوان است. در شهر آب بر مناطق زیبایی دیدنی و باستانی همچون آتشکده پیر همدان، سد های طبیعی کرد آباد و جمال آباد، چشمه خانسر و کوثر ، ییلاق دیدنی و تفرجگاه وجرگاه، پلنگ گاه، آق داش و امام زادگان هاشم و عوف و جعفر واقع شده اند و آب بر با اتمام پروژه های دولتی و راه آب بر به فومن در آینده خیلی نزدیک شهر آب بر پل ارتباطی شهرستان طارم به شمال کشور خواهد بود.

قدمت تاریخی و باستانی

شهرستان طارم یکی از حاصلخیزترین شهرستانهای ایران به لحاظ ویژگیهای منحصر به فرد و خاص اقلیمی ( آب و هوای شبه مدیترانه ای) می باشد و به نوشته مورخان و باستان شناسان و کتب به جا مانده از قدیم ( ابن خلدون،لغت نامه دهخداو سفرنامه ناصر خسرو و ...) به لحاظ وجود آثار تاریخی و باستانی قدمت شکل گیری و سکونت جوامع انسانی همزمان با کهنسال ترین جوامع شکل گیری در مناطق از جمله سند ، بین النهرین ، سیحون و جیحون و... بوده است و وجود آثار باستانی بیانگر سکونت اقوام بومی ایرانی نظیر ایلامی ، کاسی ، لولومی و غیره در این منطقه می باشد.و همچنین ورود اقوام دیگری از جمله هند و اروپایی و بعدها نژاد عرب و مغول و ترک با مذاهب و آیین و رسوم مختلف این ناحیه را محل آمیختگی گروه های قومی و نژادی مختلفی نموده است و به لحاظ تشابه وضعیت جغرافیایی ناصر خسرو طی سفری که به این ناحیه داشته است این شهرستان را هندوستان ایران نامیده است.

نکته:فیلم کودکی شیخ بهایی به دلیل شباهت به آب و هوای مدیترانه ای در شرق طارم فیلمبرداری شده است.

اوضاع اقلیمی و آب وهوایی

اوضاع جوی و شرایط اقلیمی منطقه طارم بر حسب پستی و بلندیها بسیار متغیر می باشد. ارتفاعات در زمستانها سرد و کوهها پوشیده از برف و در تابستانها معتدل و در مناطق پست آن تابستانها گرم و زمستانها معتدل می باشد بطوریکه چهار فصل از سال را در این شهرستان می توان به طور همزمان مشاهده کرد. طارم دارای آب و هواهای بسیار مختلفی است. بطوری که سردترین و گرمترین نقطه استان زنجان در طارم واقع است. طارم دارای جنگل در ییلاق خود می باشد که ییلاق طارم سردترین نقطه استان است. گرمترین نقطه استان نیز در کنار رود قزل اوزن میباشد. سر سبز ترین مناطق استان نیز در طارم است .

طارم یکی از خوش آب و هواترین مناطق کشور می باشد. این منطقه به دلیل منطقه جغرافیایی مناسب دارای شرایط آب و هوایی مناسب می باشد.کارشناسان همه میوه هایی که می تواند موجود باشد را در طارم پرورش داده اند و دیده اند که میشود همه میوه ها را در این منطقه به ثمر نشاند. این نکته می تواند امتیاز خوبی برای طارم در کشت همه میو ها باشد. این منطقه را از همین نظر می توان در جهان استثنا دانست. چون منطقه ای به این کوچکی دارای هر آب و هوایی است که می توان هر نوع میوه ای را از هر نوع آب و هوایی در پرورش داد. بطوری که کارشناسان توانستند موز را در این منطقه پرورش دهند.

طارم در کشور بزرگترین تولید کننده زیتون است و بخش عمده زیتون کشور را تامین می کند. ولی مردم شهرهای دیگر طارم را با برنج معروفش بیشتر میشناسند. طارم را می توان تولید کننده برنج اعلا در کشور و جهان دانست.

مردم شناسی

به طور کلی مهمان نوازی از مشخصات بارز مردم منطقه طارم است و از لحاظ مهمان نوازی زبانزد عام و خاص استان و استانهای هم جوار طارم می باشد. در حال حاضر همه مردم منطقه شیعه اثنی عشری بوده و تعصب اهالی به این مذهب و خاندان عصمت و طهارت بطور کامل میباشد. از لباسهای محلی طارم که مورد استفاده زنان روستایی بوده و در شهرهای طارم رایج نیست می توان به تومان کینگ اشاره کرد و مردان روستاها نیز از جلیقه های سنتی و کچه ای و کلاه کچه بورک و چارق و گیوه استفاده می کنند وروستاهای این شهرستان دارای بازیهای محلی مانند کشتی،محلی بازی،کمر کمر،یه قل دوقل میباشد و بیشتر مردم به زبان ترکی صحبت میکنند.

آثار تاریخی

طارم دارای بناهای تاریخی نیز هست. در زیر به بناهای تاریخی طارم اشاره می کنیم:

آتشکده ها: آتشکده های طارم عموما از سنگ و ساروچ با پلان چهار طبقه طاقی و پوشش آنها گنبدی شکل و تمامی از لاشه سنگ درست شده اند و به سبک آتشکده های دوران ساسانی می باشند.

آتشکده پیرچم که در روستای پیرچم واقع شده است.آتشکده الزین در ضلع غربی روستای الزین قرار گرفته و قسمتی از نمای آن از دوران ساسانیان تا به امروز باقی مانده است. آتشکده گیلانکشه که در روستای گیلانکشه واقع شده است. آتشکده تشویر که در روستای تشویر واقع شده است.

قلعه ها: قلعه سمیران یکی از یادمانهای تاریخی و مهم در منطقه است. این قلعه عظیم پایتخت حکومت کنگریان بوده است که حاکمان آن در اوایل قرن چهارم تا پنجم هجری قمری بر مناطق طارم،قزوین،ابهرو زنجان حکمرانی می کرده اندو پس از کنگریان مورد استفاده فدائیان و پیروان حسن صباح قرار گرفته و در نهایت در حمله هولا کو خان مغول قسمتی از آن تخریب شده و در وضعیت فعلی از آثار و بناهای ارزشمند است . قلعه سانسیز در دوران ساسانی واقع بوده و در روستای سانسیز قرار گرفته و قلعه دیگرقلعه شیت است که در روستای شیت است.

گردشگری روستایی در شهرستان طارم

گردشگری روستایی که دارای اقسام مختلف (گردشگری کشاورزی- گردشگری سبز- گردشگری غذایی- طبیعت گردی- گردشگری ماجراجویانه و...) می باشد.که شهرستان طارم یکی از مناطق زیبا و عالی برای این نوع گردشگران می باشد. که دارای پتانسیلهای ویژه و منحصر به فرد کشاورزی،کوهنوردی،کوه پیمایی،غارنوردی، گردش و پیک نیک اکوتورهای مختلف مانند فندق چینی،تمشک چینی،زیتون چینی، و فعالیتهای مربوط به شکار و صید دردر محیط طبیعی و ... میباشد.که نمونه بارز آن می توان به منطقه توریستی و گردشگری شیرین سوی درام اشاره کرد. این منطقه یکی از مناطق زیبای طبیعی و اکوتوریسم شهرستان طارم را در خود جای داده است. از کوهستانهاو غارهای زیبای شهرستان می توان غار خرمنه سر واقع در یکی از بلندترین کوه منطقه بنام کوه خرمنه سر که در روستای ده بهارقرار داردو مال هزاره اول – دوران اسلامی می باشد را نام برد.

راه های ارتباطی

طارم به دلیل راههای ار تباطی نامناسب با سایر شهرها از ایرانگردان و جهانگردان بدور مانده است. وگرنه طارم می توانست یکی از مناطق توریستی ایران باشد و توریستهای زیادی را در خود جای دهد. ولی بزودی راه های ار تباطی زنجان- طارم ، طارم – گیلان ، طارم – اردبیل و آب بر- فومن در دست احداث است که می تواند این منطقه را از دور افتادگی نجات دهد و در دسترس اسان توریستها قرار دهد.

منبع:http://beheshtezamin.blogfa.com