سعید سلطانی طارمی در معرفی خود چنین می گوید:«متولد طارم در سال 1333 در خانواده خرده مالکی هستم. تحصیلات دوره ابتدائی و متوسطه را در طارم و زنجان گذراندم. رشته ادبیات فارسی را در دانشگاه تهران خواندم و امروز معلم آزاد ادبیات فارسی هستم. »

از سلطانی طارمی تاکنون دو مجموعه شعر رجزخوانی مستانه قابیل (نشر اشاره) و بدایع شکوه مند زن و زمین (انتشارات روشنگران و مطالعات زنان) منتشر شده است.  هم چنین انتشارات اخیر قرار است مجموعه از زلف های خورشید گرفتن او را نیز منتشر کند.   

سلطانی می گوید:" درکلاس سوم دبیرستان یکی از شعرهای پدرم را به نام خود برای چند نفر خواندم و مورد تشویق قرارگرفتم، و این گونه بود که مجبور شدم شعر بگویم و به جرم آن گناهِ نخستین ، به کیفر شاعری گرفتار آیم."

طارمی زنجانی، جواد
( ملیت: ایرانی   قرن: 13 )
(1325 -1263 ق)، عالم، فقیه امامى، اصولى، متكلم و نحوى. در آب‏بر، از نواحى طارم، به دنیا آمد. وى ابتدا در زنجان به تحصیل پرداخت، سپس به قزوین رفت و در خدمت علامه‏ى وقت سید على قزوینى، صاحب حاشیه‏ى «قوانین». مقدمات و مراتب علمى را فرا گرفت. براى تكمیل تحصیلات به عتبات مشرف شد. در حوزه‏ى درس حاج سید حسین كوه‏كمرى و فاضل ایروانى و فاضل مامقانى و میرزاى شیرازى حاضر شد و از ایشان اجازه اجتهاد دریافت كرد.

در حالى كه از بزرگان علماء شده بود. به زنجان بازگشت و به تدریس و تألیف و امامت جماعت پرداخت. وى رد زنجان درگذشت و در جوار سید ابراهیم به خاك سپرده شد. از آثارش: «الاصول الجعفریه». در عقاید، به فارسى؛ «افضل المجالس فى المواعظ و المصائب»، كه مقتلى است به فارسى؛ «تكمیل الایمان نى اثبات وجود صاحب الزمان». به فارسى؛ حاشیه بر «رسائل» شیخ مرتضى انصارى؛ حاشیه‏ى «قوانین الاصول»؛ «ربیع المتهجدین»، در نماز شب؛ «الارث» و «الدیات»، به فارسى؛ «شرح الاحتشام»، در شرح «نهج‏البلاغه»؛ «مشكل الرجال فى منتهى المقال»؛ «شرح الصمدیه»؛ «منتخب العلوم». در صرف و نحو؛ شرح «الدره» سید مهدى بحرالعلوم.

برگرفته از کتاب: اثرآفرینان (جلد اول-ششم)

منابع زندگینامه: اعیان الشیعه (279 / 4). الذریعه (285 / 8 .418 / 4 .259 .180 -179 / 2 .443 / 1). ریحانه (386 -385 / 2). طبقات اعلام الشیعه (قرن 339 / 14). علماء معاصرین (89). معجم المؤلفین (168 -167 / 3). مكارم الآثار (1717 / 5).

فعالیتها:   • ادبیات و کتاب   • اصول فقه   • فقه   • کلام، ادیان، مذاهب

آنچه به نام فرضيه کانکانى (1904) خوانده شده براى نخستين بار در تاريخ دانش زلزله شناسى مقياس دوازده گانه و تخمينى مرکالى را با شتاب زمين در همان نقطه مرتبط ساخته است. چند سال بعد (1906) اين فرضيه توسط کووس ليکتى تعميم داده شده و نامبرده رابطه زير را براى ارتباط اين دو عامل پيشنهاد نموده است+ I= Plog 10 a در اينجا I درجه شدت لرزشى نقطه مورد بررسى در مقياس اصلاح شده مرکالى مى باشد که بر پايه عوارض مشهود ارزيابى و با داورى تخمين مى شود.
همچنين a شتاب زمين در همان نقطه بر حسب سانتيمتر بر ثانيه بطور کمى اندازه گيرى شده و پاياهاى P , q نيز با تجربه در محل هاى مختلف محاسبه مى شوند. در اين رابطه آنچه توسط گوتنبرگ و ريشتر (1943) با تجربه برآورد شده به گونه I= 3Log
a+ 1.5 نشان داده شده است. از طرفى با در نظر گرفتن فرضيه هاى اوليه در يک نوسان هم آهنگ با دوره ثابت انرژى هم با توان دوم دامنه نوسان موج و هم با عکس توان دوم فاصله از چشمه موج متناسب مى باشد يعنى: E/E¹~Ar/Ar~r²/r² همچنين شتاب با دامنه نوسان متناسب است a/a¹~A/ A¹ بنابراين شتاب با عکس فاصله متناسب خواهد بود.a/a¹~ r¹/r
پس با استفاده از رابطه (1) گوتنبرگ- ريشتر، اختلاف شدت لرزشى در دو نقطه به صورت زير نوشته مى شود. Io-I=3log a/a¹=3log r¹/r هر گاه اين اختلاف شدت نسبت به شدت بيشينه در نظر گرفته شود:
Io-I=3log r/h و چون r²=d²+h² مى باشد پس:
½ [ Io-I=3log [(d/h)² + 1
گوتنبرگ از اين بستگى با اندازه گيرى ميانگين شعاع حوزه اى که شدت آن بين شش و هفت درجه مرکالى تخمين مى شود ژرفاى کانونى را محاسبه نموده است. کاستى اين برآورد اين است که در آن از عامل ضريب جذب انرژى توسط سنگ و خاک صرفنظر شده است، در حاليکه اين عامل در روند توزيع شدت تاثير ملموسى مى گذارد به نحوى که پربند هاى هملرز زمين لرزه ها به پيروى از تنوع ساختار منطقه وقوع اشکالى گوناگون آشکار مى سازند. چنين تاثيرى گوتنبرگ را بر آن داشت تا باور نمايد که دامنه نوسان موج در فاصله r بر حسب کيلومتر با دامنه آن در مرکز زلزله به سبب جذب انرژى در طول مسير موج با تابع نمايى A=Ao exp (-rα در ارتباط مى باشد. با اين باور ضريب e rα در مسير 2 پيدا شده سبب کاهش بيشتر انرژى موج ميشود.بنابراين با در نظر گرفتن پديده تخفيف انرژى نسبت به شتاب در دو نقطه از منطقه اى با ميانگين ضريب جذب α چنين است:
( a/a¹= r¹/r xeα(r¹-r و اختلاف شدت لرزشى در دو نقطه به صورت( Io-I=3log r¹/r Xeα(r¹-r و نسبت به شتاب بيشينه( Io-I=3log r¹/r Xeα (r¹-h ميشود(رابطه 3).

اين مقاله تأثيرات اقدامات مربوط به اسكان مجدد ساكنان برخي از روستاهاي آسيب ديده از زلزله خردادماه 1369 در منطقه طارم عليا واقع در شمال شرقي استان زنجان را از بعد اقتصادي مورد مطالعه قرار مي دهد.

شدت تخريب روستاهاي منطقه توأم با مشكلات كمك رساني به جمعيت متفرق ساكن در روستاهاي كوچك اندام آن، ايده جابجايي و اسكان مجدد را به عنوان راهكاري مناسب براي بازسازي، پيش روي مسؤولان امر قرار داد. انتقال جمعيت دو روستاي تخريب شده بالكلور و جمال آباد به روستاي آب بر (مركز شهرستان طارم عليا) و ايجاد مجموعه ادغامي آب بر، ماحصل چنين اقدامي است.

 حال با گذشت بيش از ده سال از وقوع آن حادثه، اين سؤال مطرح مي شود كه آيا اسكان مجدد خانوارهاي روستاهاي آسيب ديده، حركتي به سوي پايداري بوده است؟ در همين راستا، مقاله حاضر با هدف ارزيابي ابعاد اقتصادي اين شيوه از مداخله توسعه اي در منطقه طارم عليا، به دنبال ارائه پاسخي منطقي و مستدل به اين سؤال است كه چه تحولاتي در ساختار شغلي خانوارهاي جابجا شده به وقوع پيوسته و پيامدهاي اقتصادي ادغام چه بوده است.

به مناسبت ياد بود زلزله زدگان اين شهرستان هر ساله در مجتمع فرهنگي و هنري شهيد بهشتي آب‌بر مراسم شب شعري برگزار می گردد با حضور شاعران نامي طارم و سایر نقاط ایران .یکی از این شاعران ارجمند  آقاي هوشنگ جعفري از شاعران نامي شهر زنجان مي باشند انساني بسيار فرهيخته که  با تمام احساس شعر خود را قرائت می نماید كه اشك از چشمان بازماندگان از زلزله جاري می گردد و نیز ایشان كتاب شعري دارند راجع به زلزله طارم .
نمايشگاه عكس هم در سالن شهيد بهشتي برقرار می گردد . نمايشگاه عكس مربوط به عكسهايي راجع به آثار زلزله می باشد.
 لازم به ذكر است كه عنوان شود زلزله طارم به تاريخ 31/ 3/ 69 ساعت 30/ 12 دقيقه بامداد رخ داده بود كه 162 روستايش آسيب ديده و تعداد 1579 نفر فوت شده اند.
گرفته شده از وبلاگ راحیل

۱۹ سال از زلزله هولناك ۳۱ خردادماه ۱۳۶۹طارم گذشت. جنبش ویرانگر زمین و غفلت ما از آمادگی در برابر این پدیده طبیعی در آن آخرین بامداد بهاری، چنان زخمی به چهره شهرستان زیبای طارم زد كه هنوز هم رد آلام و رنج‌های عمیق ناشی از آن پس از سال‌ها بر قلب و روح بازماندگان آن فاجعه غمبار و بسیاری از ایرانیان دیده می‌شود.
زلزله مصیبت‌بار ۳۱ خرداد ۶۹، بر اساس آمارهای غیر رسمی تا ۳۷ هزار كشته و ۴۰۰ هزار بی خانمان(در طارم-رودبار-منجیل و ....) بر جای گذاشت و با تخریب ۱۰۰ هزار واحد ساختمانی، یكی از بزرگترین خسارات را به مناطق شهری ایران در قرن بیستم وارد کرد و شهرها و روستاهای فراوانی را به شدت تخریب كرد.
زلزلهٔ ۳۱ خرداد ۶۹ (۲۱ ژوئن ۱۹۹۰) در استان‌های گیلان و زنجان در ساعت ۳۰ دقیقه بامداد به وقت ایران و ساعت ۲۱ به وقت گرینویچ به وقوع پیوست و در رودبار و توابع آن، طارم علیا در شمال غرب زنجان و منجیل و توابع آن به محدودهٔ شعاع ۱۰۰كیلومتری خسارتهای مالی و جانی به دنبال داشت.
این منطقه از توان لرزه خیزی بالایی برخوردار است و مطابق نقشهٔ خطر زمین لرزهٔ ایران (مانوئل بربریان ۱۹۷۷) در معرض تخریب متوسط VII تا زیاد (VIII,IX,X) قرار دارد و در ۱۰۰۰ سال اخیر ۱۶ زلزلهٔ با بزرگی بیش از ۶ در این منطقه گزارش شده است.
چند ساعت پس از وقوع زمین لرزهٔ اصلی چندین پس لرزه در مواردی با بزرگی بیش از ۵ اتفاق افتاد؛ به طوری كه تا ۹ روز پس از وقوع زلزله ۱۷ پس لرزه بیش از ۴ و ۳۵ مورد تا ۴ ماه پس از آن با بزرگی بیش از ۴ ثبت و گزارش شده است.
زمین لرزهٔ گیلان-زنجان، در تهران موجب وحشت شد و ۵ مركالی تخمین زده شده است. در خلخال موجب ریزش تعدادی از ساختمان‌ها و وارد آمدن خسارت‌های مالی شد و در سراب موجب ریزش كورهٔ آجرپزی و چندین دیوار شد.
قزوین و توابع آن به شدت لرزیدند و موجب شكسته شدن برخی شیشه های منازل و تخریب بعضی از واحدهای مسكونی شد و چند مجروح به جای گذاشت، ولی در توابع و روستاهای كوهین-طارم سفلی، محور قزوین-رشت و روستاهای رودبار الموت شدت بیشتری داشت.
در نخستین ساعت‌ها پس از زمین لرزه تلفات در روستای حیر-الموت ۵۰۰ كشته و مجروح و در كوهین و حومهٔ قاقازان ۱۶۰ كشته گزارش شد. در استان زنجان، روستاهای پیر همدان و ده شیر و آب بر كه زمین لرزه در آنها شدت بیشتری داشته كاملاً تخریب و كشته و مجروح بسیاری به جای گذاشته است.

محمود احمدی نژاد         21311 رای
میر حسین موسوی          5188 رای
مهدی کروبی                   168  رای
محسن رضایی                 130  رای

مصرف سرانه روغن زيتون در كشور فقط يكصد گرم است
مدير جهاد كشاورزي شهرستان طارم گفت: مصرف سرانه روغن زيتون در ايران فقط يكصد گرم است كه اين ميزان در مقايسه با ساير كشورها رقم پاييني است رسول سلگي اظهار داشت: سرانه مصرف روغن زيتون در دنيا 830 گرم و در كشورهاي اتحاديه اروپايي ميزان مصرف 12كيلو گرم است.
وي يكي از اهداف برگزاري جشنواره  زیتون را ترويج فرهنگ مصرف روغن زيتون و ساير فرآورده هاي آن اعلام كرد و افزود: مصرف روغن زيتون و فرآورده هاي آن داراي فوايد دارويي و غذايي بالايي است كه بايد مردم را با فوايد مصرف آن آشنا كرد.
مدير جهاد كشاورزي شهرستان طارم، توليد محصول سالم و عرضه مناسب به بازار، معرفي جايگاه رفيع شهرستان طارم در زمينه هاي توليد زيتون كشور، شناساندن قابليت هاي توسعه طارم در زمينه گسترش باغات و صنايع تبديلي زيتون، بالا بردن دانش توليد كنندگان و باغداران در زمينه افزايش كمي و كيفي محصول توليدي و فرآوري شده زيتون، شناساندن جاذبه هاي گردشگري ميراث فرهنگي و آئين هاي بومي و سنتي شهرستان طارم و عرضه مستقيم محصولات كشاورزي و فرآورده‌اي زيتون شهرستان را از ديگر اهداف برگزاري اين جشنواره اعلام كرد.
وي شهرستان طارم را قطب توليد زيتون در كشور اعلام كرد و افزود: در كل كشور 71 هزار تن محصول زيتون توليد مي شود كه 33 در صد اين ميزان در شهرستان طارم توليد مي شود.
سلگي با اشاره به كسب رتبه برتر شهرستان طارم در توليد محصول از نظر كمي افزود: باتوجه به فعال كردن سه ايستگاه پيش آگاهي هيچ نوع آفت زدگي در محصولات امسال زيتون نبوده است .
وي افزود: محصول توليدي شهرستان طارم از نظر كيفيت داراي رتبه هاي برتري است.

ار خرمنه سر، در روستای شاه نشین و در بلندای کوه خرمنه سر که 1600متر ارتفاع دارد، واقع شده و به «شاه نشین » ‏نیز معروف است. سنگهای خارا و سنگ های سفید آهکی به صورت ستون های استالاکتیت و آویزه های استالاگمیت مانند چلچراغ های زیبا از سقف غار آویخته و آن را زیبا کرده اند. در این غار چاه های بسیار و دره های خطرناک و لغزنده ای وجود دارد؛ بنابراین برای بازدید از آن حتماً باید از وسایل غارنوردی وکوه نوردی بهره گرفت. برخورداری غار مزبور از نماهای تالار مانند، دالان ها و دهلیزهای زیبا و دخمه های شبیه مغازه های قدیمی بازارهای شهرهای سنتی، که چنین برمی آید که از زیستگاه های انسان های نخستین بوده است، از عامل هایی است که نار خرمنه سر را از ویژگی های منحصر به فرد برخورد ار ساخته است.
 ‏برای رسیدن به دهانه غار (خرمنه سر)، ابتدا از بستر رودخانه ای که ازکوه های شمالی شانشین سر چشمه می گیرد و از میان درختان سرسبز زیتون و انجیر باید گذشت و به سوی ارتفاعات شمالی پیش رفت تا در نزدیکی قله کوه خرمنه سر، دهانه مشبک و پنجره مانند وسیع غار را دید.این دهانه ربطی به غار اصلی ندارد و نباید با در اصلی غار اشتباه شود. ‏بالای در غار، حفره بزرگ و تنورمانندی که مانند اتاقی به نظر می رسد، در میان حفره های کوچک احاطه شده است.
 بالارفتن از میان سنگ ها نیاز به دقت ومهارت لازم دارد. درون این اتاق ها، آثاری از زندگی انسانی شامل ظرف های سفالی شکسته و پیه سوز های قدیمی شکسته دیده می شود. در حفره های اطراف ، خفاش ها و شب پره های بسیاری لانه کرده اند که از روشنایی بیرون گریزانند و با صدای پای هر تازه واردی ، هراسان ، در هر سو به پرواز درمی آ یند. با ادامه راه پیمایی، یک فضای نسبتاً وسیع پدیدار می شود و پس از آن ، برکه آب صاف و زلالی جای دارد. ‏در فاصله50 متری این غار، سوراخی شبیه به دهانه چاه وجود دارد که برای ورود به آن باید به حالت خزیده و درازکش حرکت کرد. به محض ورود به این حفره ،پر رمز و راز، دنیایی دید نی و پر از شگفتی در برابر چشمان حیرت زده پدیدار می شود. مشکل می توان باورکرد که ‏آن سوی این حفره ، این همه عظمت شکفت اور نهفته باشد. انگاه پرتگاه ‏مهیبی ظاهر می شود که فرود در آن نیازمند حمایت فرد یا افراد همراه و استفاده از وسایل کوهنوردی است.

استعداد ، قابليت و جاذبه هاى گردشگرى شهرستان طارم براى مردم ايران ناشناخته مانده است.درصورت توجه به مقوله گردشگرى اين شهرستان، علاوه بر ايجاد اشتغال ، زمينه ارز آورى خوبى براى منطقه فراهم مى شود.شهرستان طارم يكى از مناطق زيباى كشور است كه بخاطر استعدادهاى كشاورزى و دامپرورى، حاصلخيزى اراضى و برخوردارى از شرايط خوب اقليمى، بعنوان «هندوستان ايران» معروف است. اين شهرستان در خصوص جاذبه ها و پتانسيل هاى طبيعى و گردشگرى، جايگاه خوبى در بين مناطق ديدنى كشور دارد. همچنين اين شهرستان به لحاظ وسعت منابع طبيعى، يكى از شاخصه هاى استان زنجان محسوب مى شود. كيفيت محصولات باغى و زراعى اين شهرستان به ويژه محصول برنج و زيتون منطقه از شهرت جهانى برخوردار است.
بازديد از پديده هاى زيباى طبيعى شهرستان طارم مى تواند تاثير بسزايى در شادابى، آرامش روحيه، تمركز اعصاب و آسايش فكرى گردشگران داشته باشد.گفتنى است: معرفى جاذبه هاى گردشگرى شهرستان طارم نيازمند برنامه ريزى مدون و مستمر براى آشنايى مردم با اين منطقه سرسبز است.شهرستان طارم در قسمت شمال زنجان واقع شده و استان هاى زنجان و گيلان را به يكديگر متصل و نقش مهمى در تامين محصولات باغى و زراعى مردم اين استان ها ايفا مى كند.به گزارش ايرنا آتشكده ها ، غار خرمنه سر ، يخچال طبيعى و دايمى ولى در ، درختان كهنسال، آب و هواى مطبوع و دلنشين ، مناظر و آبگيرهاى طبيعى بكر و دست نخورده اى مانند سد طبيعى «كردكندى» و شيرين سوى «درام» ازجمله ثروت هاى خدادادى و آثار منطقه است كه توجه علاقمندان به آثار طبيعى را به خود جلب مى كند

از محل بنگاه‌هاي اقتصادي زود‌بازده 17 طرح دام و طيور در طارم اجرا مي‌شود
مدير جهاد كشاورزي طارم گفت: در سال‌جاري 17 طرح دام و طيور كوچك و صنعتي در شهرستان طارم در حال اجرا و تكميل است.
مسعود زنگنه اظهار داشت: منابع مالي اين پروژه‌ها بالغ بر 12ميليارد و 712 ميليون ريال بود.    
وي افزود: اين اعتبارات از محل بنگاه‌هاي اقتصادي زود‌بازده و سرمايه‌گذاري بخش خصوصي تامين شده است.
مدير جهاد كشاورزي شهرستان طارم با اشاره به اينكه طرح‌ها شامل گاو‌داري شيري، گوساله‌پروري، بره‌پروري و پرورش طيور گوشتي است افزود: اين تعداد طرح شامل 9 واحد نگهداري گاو شيري با ظرفيت 150 رأس، سه واحد گوساله‌پروري با ظرفيت 105 رأس، سه واحد بره‌پروري با ظرفيت 475 رأس و دو واحد پرورش طيور گوشتي صنعتي است.    
وي تصريح كرد: با بهره‌برداري از اين واحدها 112 تن گوشت قرمز، 91 تن گوشت سفيد و 841 تن شير خام در هر دوره به ظرفيت‌هاي توليدي اين شهرستان افزوده خواهد شد.    
زنگنه با اشاره به اشتغال‌ا بودن اين طرح‌ها افزود: اين طرح‌ها زمينه اشتغال 44 نفر را در شهرستان فراهم خواهد كرد.    
مدير جهاد كشاورزي شهرستان طارم افزود: اميدواريم با حمايت از دامداران و اجراي برنامه‌هاي مهار آب و تامين آب مورد نياز بخش كشاورزي ياس دامدارن به اميد تبديل شود.    

عدم وجود راه‌هاي مناسب در شهرستان طارم عامل اصلي جلوگيري از توسعه و پيشرفت اين شهرستان است.
در صورت تحقق ساخت راه‌هاي ارتباطي مناسب و اتمام كامل محور تهم ـ چورزق، شهرستان طارم با توجه به ظرفيت‌هاي فراوان در مسير توسعه گام‌هاي موثري را خواهد برداشت.
احداث راه ارتباطي مناسب در محور زنجان ـ آب بر از تاكيدات سفر ریاست جمهوری بوده است. كه هم‌اكنون عمليات اجرايي آن آغاز شده است.
محور تهم ـ طارم نیز پیشرفت 80 درصدی دارد. اين محور نيز يكي از محورهاي مهم ارتباطي اين شهرستان است كه نقش مهمي در توسعه و پيشرفت اين شهرستان دارد.
محور طارم ـ خلخال نیز از طرف خلخال مشغول احداث است.: محور شفت ـ طارم ـ زنجان از جمله طرح‌هايي است كه با اجراي آن بسياري از مشكلات اين شهرستان برطرف مي‌شود.

رديف نام اداره / سازمان       تلفن               فاكس
1 فرمانداري               13-2822112            2822311
2 بخشداري مركزي     15-2822114            2823735
3 بخشداري چورزق          2863395            2863206
4 دادگستري                   2822706            2822705
5 فرماندهي انتظامي 110-2823121            2823120
6دانشگاه پیام نور آب بر     2824238            2824237
7 آموزش و پرورش            2822677            2822666
8 جهاد كشاورزي    2177-2822660            2822492
9 شبكه بهداشت         3-2822791            2822748
10 شهرداري آب بر   2714-1253030           2822444

مسئول روابط عمومي سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري استان زنجان گفت: كتيبه سنگي متعلق به قبل از تاريخ اسلام به خط آرامي در شهرستان طارم كشف شده است.

ولي‌الله شانقلي گفت: اين كتيبه‌ دو سطري به‌خط آرامي بر روي قطعه سنگي به‌ابعاد 22در 25 سانتي‌متر حك شده است. وي اظهارداشت: اين كتيبه توسط يگان حفاظت سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري استان زنجان در محوطه يكي‌از قلعه‌هاي تاريخي شهرستان طارم كشف شده است.  
مسئول روابط عمومي سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري استان افزود: بر طبق نظر كارشناس خطوط باستاني پژوهشكده زبان و گويش ميراث فرهنگي كشور، نوع خط اين كتيبه را آرامي و قدمت آن را متعلق به دوره‌ سلوكيه و پارتي اعلام كرده‌اند.  
وي با اشاره به اين‌كه هم‌اكنون مطالعات اجمالي برروي اين سنگ در دست انجام‌است گفت: اين كتيبه، اولين سنگ نوشته تاريخي به خط قبل از اسلام بوده و سند مهمي براي استان زنجان محسوب مي‌شود.